Zorg voor een zeldzame aandoening vraagt om ervaring
Paragangliomen en feochromocytomen zijn zeldzame tumoren. Daardoor ziet een arts in een algemeen ziekenhuis maar weinig patiënten met deze aandoening. In een expertisecentrum werken artsen en andere zorgverleners die veel ervaring hebben met paragangliomen en feochromocytomen. Zij kennen de verschillende soorten tumoren, de mogelijke klachten en de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van onderzoek en behandeling.
Daar kan onder andere worden gekeken naar:
- de precieze plaats van de tumor;
- de grootte en groei van de tumor;
- eventuele hormoonproductie;
- erfelijke aanleg;
- mogelijke uitzaaiingen;
- de verschillende behandelmogelijkheden;
- en de controles die daarna nodig zijn.
De NVPG adviseert patiënten met een paraganglioom of feochromocytoom om zich te laten behandelen en controleren in een erkend expertisecentrum, of om in ieder geval een expertisecentrum bij de zorg te betrekken.
Wat is een expertisecentrum?
Een expertisecentrum is een ziekenhuis waar veel kennis en ervaring aanwezig is over een bepaalde zeldzame aandoening. Bij paragangliomen en feochromocytomen gaat het om aandoeningen die op verschillende plaatsen in het lichaam kunnen voorkomen. Ook kunnen de tumoren hormonen produceren en kan er sprake zijn van een erfelijke aanleg. Daarom zijn bij de zorg vaak verschillende specialisten betrokken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- endocrinoloog;
- chirurg;
- KNO-arts;
- neuroloog;
- radioloog;
- nucleair geneeskundige;
- radiotherapeut;
- internist-oncoloog;
- klinisch geneticus;
- patholoog;
- anesthesioloog;
- en andere gespecialiseerde zorgverleners.
Deze specialisten werken samen en bespreken ingewikkelde situaties vaak in een multidisciplinair overleg (MDO). Zo kunnen verschillende onderdelen van uw ziekte en behandeling gezamenlijk worden beoordeeld.
De expertisecentra van Nederland
In Nederland zijn meerdere ziekenhuizen erkend als expertisecentrum voor feochromocytomen en/of paragangliomen.
De expertise kan per centrum en per tumorlocatie verschillen. Een centrum kan bijvoorbeeld veel ervaring hebben met feochromocytomen en paragangliomen in de borst- en buikholte, terwijl een ander centrum ook of juist specifiek expertise heeft op het gebied van hoofd- en halsparagangliomen.

| Plaats | Centrum | Feochromocytoom | Borst/buik | Hoofd/hals |
|---|---|---|---|---|
| Amsterdam | Amsterdam UMC | ✓ | ✓ | ✓ |
| Leiden | LUMC | ✓ | ✓ | ✓ |
| Nijmegen + Maastricht | Radboudumc + MUMC | ✓ | ✓ | ✓ |
| Groningen | UMCG | ✓ | *in behandeling | *in behandeling |
| Utrecht | UMC Utrecht | ✓ | ✓ | ✓ |
Wat betekent dit voor mij als patiënt?
Een expertisecentrum betekent niet automatisch dat u al uw zorg in dát ziekenhuis moet krijgen. Uw huisarts of specialist kan u bijvoorbeeld verwijzen naar een expertisecentrum voor:
- het stellen van de diagnose;
- een second opinion;
- advies over een behandeling;
- een operatie;
- genetisch onderzoek;
- beoordeling van een afwijkende scan;
- advies over controles;
- of wanneer uw situatie ingewikkeld is.
Soms kan een deel van de zorg daarna weer plaatsvinden in uw eigen ziekenhuis of een ziekenhuis bij u in de buurt.
Het expertisecentrum en uw eigen behandelend arts kunnen hierover afspraken maken. U hoeft niet altijd voor iedere controle naar een expertisecentrum. Maar het is wel belangrijk dat er specialistische kennis beschikbaar is wanneer dat nodig is.
Wat doet een expertisecentrum nog meer?
Een expertisecentrum doet meer dan alleen patiënten behandelen. Zo houdt een expertisecentrum zich ook bezig met:
Onderzoek
Omdat paragangliomen zeldzaam zijn, is wetenschappelijk onderzoek belangrijk om meer te leren over het ontstaan, de groei en de behandeling van deze tumoren.
Kennis delen
De kennis die in een expertisecentrum wordt opgebouwd, kan worden gedeeld met andere ziekenhuizen en zorgverleners (in binnen- en buitenland).
Richtlijnen
Specialisten werken mee aan richtlijnen en afspraken over de beste manier om patiënten met paragangliomen en feochromocytomen te onderzoeken en behandelen.
Samenwerking
Bij zeldzame aandoeningen is samenwerking belangrijk. Nederlandse centra werken daarom ook samen met andere centra in binnen- en buitenland.
Een expertisecentrum kijkt verder dan de tumor
Bij paragangliomen gaat het niet alleen om de tumor zelf. Een goede behandeling kijkt ook naar de gevolgen voor uw dagelijks leven.
Bijvoorbeeld:
- Kan ik blijven werken?
- Kan ik sporten?
- Wat betekent de diagnose voor mijn gezin?
- Moeten mijn kinderen worden onderzocht?
- Hoe ga ik om met onzekerheid over controles?
- Wat betekent een erfelijke aanleg voor mij?
- Waar kan ik terecht met vragen over mijn behandeling?
Ook deze vragen horen bij goede zorg voor mensen met een zeldzame aandoening zoals PPGLs.
Hoe wordt een ziekenhuis een expertisecentrum?
Een ziekenhuis kan een erkend expertisecentrum voor PPGLs worden als het voldoet aan landelijke eisen. Daarbij gaat het onder andere om voldoende kennis en ervaring, een goed multidisciplinair team, samenwerking met andere zorgverleners en aandacht voor onderzoek en kennisdeling.
In 2026 zijn alle Expertisecentra Zeldzame Aandoeningen (ECZA’s) opnieuw beoordeeld. De NVPG heeft hieraan bijgedragen door haar eigen kennis en ervaring in te brengen én door haar leden en patiënten van de expertisecentra te bevragen over hun ervaringen over de zorg. Met deze inbreng helpt de NVPG mee om de kwaliteit van zorg voor mensen met feochromocytomen en paragangliomen hoog te houden en verder te verbeteren.
Laatste herziening 10-2026
Verder lezen

Lotgenotencontact draait om herkenning, steun en het delen van ervaringen.



